Ở nước ta, có đến hơn 85% các bạn độ tuổi dậy thì bị mụn, và một số lượng không hề nhỏ những người trưởng thành gặp rắc rối với mụn. Mỗi người có một kiểu trị mụn khác nhau và ngày nay đã được nói vui là “trường phái trị mụn”. Chung quy lại, các trường phái trị mụn phổ biến ngày nay thường được chia ra làm 3 loại dưới đây.

1. Không làm gì hết (Caveman Regimen)

Đúng như cái tên của nó, trường phái này nhấn mạnh rằng bạn không được dùng bất cứ thứ gì lên mặt: không tẩy rửa, không dưỡng, không đặc trị,… Điều này nhằm loại bỏ tất cả những tác nhân có khả năng kích ứng xuất hiện trên da.

Chắc chắn là bạn đã chứng kiến vài người bạn xung quanh mình chẳng cần “bôi trét” gì lên mặt mà da vẫn đẹp đúng không? Đó là do họ có một cơ địa tốt và các cơ quan nội tiết tố hoạt động ổn định.

Khi bị mụn, nhiều bạn được mẹ khuyên rằng “đừng sờ tay lên mặt” hay “đừng để ý đến mụn nhiều quá”. Thay vào đó, mẹ nhấn mạnh rằng bạn cần phải uống nước thật nhiều, ăn trái cây, luyện tập thể thao đều đặn để nâng cao sức đề kháng. Với những bạn mà mụn xuất phát từ vấn đề nội tiết, tâm lý thì áp dụng cách này rất hợp lý. Bắt đầu trị mụn bằng cách thay đổi thói quen sinh hoạt, chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi điều độ là cách tốt nhất để có thể ổn định cơ thể và hệ thống nội tiết từ bên trong.

Related imageTrị mụn bằng cách thay đổi thói quen sinh hoạt hằng ngày
Trị mụn bằng cách thay đổi thói quen sinh hoạt hằng ngày

Vậy thì phương pháp này hoạt động theo nguyên lý gì? Đó là nhờ vào độ axit tự nhiên tiết ra trên da bạn. Thật ra, làn da thông minh hơn bạn nghĩ. Lượng dầu, lợi khuẩn tự nhiên trên da đều có khả năng chống lại vi khuẩn gây mụn. Làn da có cơ chế tự tái tạo, cứ sau mỗi chu trình 28 ngày là lớp da chết trên da sẽ bong ra để hình thành lớp da mới. Khi ấy, bạn chỉ cần dùng khăn ấm lau qua là đã có thể làm sạch nhẹ nhàng làn da, thúc đẩy làn da tái tạo da mới và từ từ thay đổi.

Trường phái này cũng đặc biệt nhấn mạnh rằng đừng bao giờ tự nặn mụn. Việc này gây hại nhiều hơn lợi, nhất là khi bạn chưa có kinh nghiệm nặn mụn thì sẽ rất dễ khiến da nhiễm trùng và để lại sẹo lõm tại vết nặn.

Phương pháp “người tối cổ” này mới nghe thì có vẻ rất khoa học, tuy nhiên nó lại tốn rất nhiều thời gian để chờ đợi làn da tự hồi phục và cũng kén về điều kiện sống. Với môi trường đầy khói bụi, ô nhiễm như Việt Nam hiện này thì có lẽ trước khi bạn chữa khỏi được mụn một cách thảnh thơi thì có khi da bạn đã phát sinh thêm những nốt mụn mới do quá bẩn rồi.

2. Trị mụn không kê toa

Đây là phương pháp rất phổ biến và được nhiều bạn trẻ ở Việt Nam áp dụng. Nó được hiểu là việc tự sử dụng các sản phẩm điều trị mụn ở nhà mà không có đơn của bác sĩ. Những sản phẩm thường áp dụng trong phương pháp này là: sản phẩm tẩy rửa (sữa rửa mặt, tẩy trang,…), sản phẩm bôi lưu, sản phẩm tác động vật lý (tẩy da chết, miếng dán mụn, máy rửa mặt, thiết bị tạo nhiệt diệt khuẩn,…).

Trị mụn bằng các sản phẩm bôi lưu
Trị mụn bằng các sản phẩm bôi lưu

Ở trường phái này, khả năng trị mụn chủ yếu đến từ hoạt chất hoạt động (active ingredients) có trong sản phẩm. Những hoạt chất này thường có cơ chế làm bong tróc tế bào chết ở tầng biểu bì, dọn dẹp thông thoáng lỗ chân lông để nhân mụn thoát ra ngoài, giảm sưng, kháng viêm cho da.

Các hoạt chất trị mụn phổ biến là Benzoyl Peroxide, Axit Salicylic, tràm trà, retinol
Các hoạt chất trị mụn phổ biến là Benzoyl Peroxide, Axit Salicylic, tràm trà, retinol

Có một số hoạt chất trị mụn không kê toa rất phổ biến mà hầu như ai bị mụn cũng đã từng một lần dùng qua là:

  • Benzoyl peroxide: thường gặp với dạng gel 5% hoặc 10%, là thuốc bôi trực tiếp lên da có khả năng tiêu diệt vi khuẩn gây mụn trứng cá. Tuy nhiên, nhược điểm của benzoyl peroxide là gây khô, bong tróc da và nếu ngưng sử dụng thì sẽ lên mụn lại. Vì vậy bạn nên dùng thêm một loại kem dưỡng ẩm nhẹ cho da trước khi bôi và dùng liên tục đến khi hết hẳn mụn nhé.
  • Axit salicylic: Đây là một chất tiêu sừng, có thể làm bong tróc từ từ các loại mụt, mụn hoặc vết chai sạn. Đối với mụn trứng cá nhẹ, axit salicylic giúp làm thông thoáng lỗ chân lông để tiêu diệt mụn và ngăn ngừa tổn thương da. Cũng giống như benzoyl peroxide, bạn cần phải dùng axit salicylic liên tục đến khi hết mụn nhé.
  • Tinh dầu tràm trà: Nhiều nghiên cứu cho rằng tinh dầu tràm trà có tác dụng tiêu diệt và ngăn ngừa mụn trứng cá nhờ khả năng sát khuẩn của nó. Tinh dầu tràm trà là một hoạt chất từ thiên nhiên nên sẽ ít gây ra kích ứng hơn. Đồng thời bạn cũng có thể sử dụng nó để pha với sữa rửa mặt, hoặc xông hơi, giúp làm sạch da tốt hơn.
  • Gel bôi da retinol: Retinol có khả năng ức chế sự hình thành của mụn. Cơ chế hoạt động của nó đặc biệt hơn 3 chất ở trên ở chỗ nó sẽ hoạt động từ dưới da của bạn, vì vậy mà phải mất 8-12 tuần sử dụng liên tục thì retinol mới đem lại kết quả. Retinol cũng là chất khiến bạn gặp nhiều rắc rối nhất khi dùng vì các tác dụng phụ của nó.

3. Gặp bác sĩ và điều trị theo toa

Cuối cùng, giải pháp khoa học nhất dành cho các bạn không hiểu rõ về mỹ phẩm để tự chữa trị tại nhà, hoặc bị mụn quá nặng chữa hoài không hết chính là đi gặp bác sĩ da liễu. Phương pháp này cải thiện nhanh chóng, rõ rệt nhất trong 3 phương pháp, nhưng giá thành lại đắt đỏ hơn và cũng có thể gây ra một số phiền toái.

Gặp bác sĩ điều trị da mụn
Gặp bác sĩ điều trị da mụn

Các chuyên gia da liễu có thể sử dụng các phương pháp cơ học như nặn mụn, sát khuẩn da (với ánh sáng xanh) hoặc chỉ đơn giản là kê toa cho thuốc để giúp bạn điều trị mụn. Một số loại thuốc thường được kê đơn là:

  • Kháng sinh: có thể được sử dụng để bôi trực tiếp lên nốt mụn (tại chỗ) hoặc uống (toàn thân), giúp làm sạch vi khuẩn gây mụn và giảm viêm. Kháng sinh tại chỗ chỉ điều trị tại vị trí bị mụn, còn kháng sinh toàn thân lại có thể lưu thông khắp cơ thể và vào cả tuyến bã nhờn. Cũng vì thế mà kháng sinh toàn thân thường gây ra nhiều tác dụng phụ hơn thuốc bôi, chúng chỉ được sử dụng cho các loại mụn rất nặng. Các bạn khi dùng kháng sinh uống nên lưu ý khai rõ với bác sĩ về tình trạng sức khỏe và hỏi kĩ về chế độ ăn uống cho phù hợp nhé.
  • Retinoids dạng uống: Loại thuốc uống được các bác sĩ kê đơn nhiều nhất cho bệnh nhân mụn trứng cá là isotretinoin. Đây là loại thuốc duy nhất can thiệp vào tất cả các nguyên nhân gây ra mụn trứng cá, loại bỏ mụn trứng cá nhanh chóng và không ảnh hưởng đến các phương pháp điều trị khác. Tuy nhiên, đây cũng là loại gây nhiều tác dụng phụ hơn cả. Nó có thể gây ra dị tật bẩm sinh nghiêm trọng và KHÔNG ĐƯỢC DÙNG cho phụ nữ đang mang thai hoặc mong muốn có thai trong 6 tháng. Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng isotretinoin có thể dẫn đến nguy cơ khô da, trầm cảm, bệnh dạ dày, nóng trong người,… Vì vậy các bạn nên thật sự cân nhắc và bám sát phác đồ điều trị nếu phải sử dụng loại thuốc này nhé.
  • Thuốc tránh thai đường uống: là thuốc thường dùng cho bệnh nhân bị mụn nội tiết, hoạt động bằng cách chống lại tác dụng của nội tiết tố nam (như testosterone ) để ức chế sự hình thành của mụn trứng cá. Thuốc có thể thay đổi luôn cả các mặt liên quan đến nội tiết như chu kỳ kinh nguyệt, vì vậy phụ nữ cũng nên chuẩn bị tâm lý trước khi dùng nhé.
Hết sức cẩn trọng khi dùng thuốc theo liều của bác sĩ kê để trị mụn
Hết sức cẩn trọng khi dùng thuốc theo liều của bác sĩ kê để trị mụn

Nhìn chung, mỗi trường phái trị mụn đều có những ưu nhược điểm riêng. Tùy vào cách nhìn nhận của mỗi người mà bạn có thể chọn cho mình hướng điều trị phù hợp nhất. Điều quan trọng nhất là bạn cần luôn quan tâm chăm sóc làn da, nâng niu và giữ gìn da cẩn thận thì mọi chuyện rồi sẽ tốt lên thôi. EPOMi chúc bạn sớm tìm ra phương pháp trị mụn thích hợp nhất và luôn tự tin nhé!

Đọc thêm: